İzmir’in bir yandan Türkiye’nin batıya en yakın kenti, diğer yandan da demokratik yönelimlerin oluşturduğu özgürlükler bağlamında hayli biricik bir yer olduğu kolaylıkla iddia edilebilir. İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı’nın Bayraklı bölgesinde
inşa ettiği çok işlevli yapı grubu -mixed-use- ile ilgili olarak hazırlanan projede, yukarıda değinilen iddianın oluşturduğu sosyolojik ve kültürel iklime ek olarak; arazinin kent içindeki özgül konumu, pek çok ana arterin kesiştiği bir noktada olması, bölge için düzenlenmiş olan yapılanma koşulları, kompleksin bölge yaşamına getireceği sosyal etkiler önemli ölçütler olarak ortaya çıktı. Bu çerçevede kentsel parçalanma -fragmantasyon- ve toplumsal kopuş -segregasyontehlikeleri,
kamusal ve özel alanların kesişme noktaları ile bu bağlamda oluşacak tansiyonun olumlu yönde değerlendirilmesi hedeflendi. Bunlara ek olarak karmaşık programın kent yaşamı ve özel kullanımlar gözetilerek değerlendirilmesi, işlev kesişmelerinin
-cross-programming- oluşturulması, iklimsel özellikler, manzara ilişkileri, gerek deniz yönünden gerekse kent tarafından algılanacak olan siluet etkileri, sürdürülebilir yapı çözümlemeleri ve ekolojik tasarım yönelimleri gibi ölçütler etkin tasarım verileri olarak
gündemde tutuldular. Söz konusu arazi, İzmir’in yeni gelişme bölgelerinden birisi içinde bulunuyor. Gerek ulaşım yönünden gerek kent merkezi ile kurulan ilişkiler bağlamında zengin potansiyellere sahip olan bu alanda inşa edilen kompleksin kitlesel kararlarının oluşmasında, bu özgül konum önemli bir ölçüt oldu.
Araziye ulaşım ve araziden dağılım konularında daha önce hazırlanmış olan teknik ulaşım raporunun ortaya koyduğu veriler değerlendirilerek birincil kullanım ve servis bağlantıları ayrıştırıldı. Projenin oluşturması beklenen yoğunluk, çevredeki yollara zarar vermeden ve trafiğin hızını aksatmayacak bir biçimde değerlendirildi. 20. yüzyılın ikinci yarısında Avrupa’da merkez ülkelerde ve A.B.D.’de yaşanmış olan kentsel desantralizasyon neticesinde, önce kent çeperlerinde daha
sonraki dönemlerde ise yeniden değerlenen kent merkezlerinde konumlanan alışveriş ve yaşam merkezleri, -shopping malls and lifestyle centers- farklı mimari ve işlevsel tipolojiler oluşturdularsa da, genel bir yönelim olarak kendi içine kapalı alt merkezler
olma durumunu benimsediler. Alışverişin tarifli ve belirgin bir konsantrasyon ile yapılmasının getireceği yüksek kazanç düşüncesiyle, bu eylemin yiyecekiçecek, eğlence ve kültür etkinliklerini sunan mekanlarla desteklenmesi öngörüldü. Buz pateni pisti,
dönme dolap, tropikal ormanlar, korsan gemisi veya denizaltı havuzları gibi bir araya gelmeleri ve tek bir mekanda varolmaları akla dahi zor getirilen, kendi bağlamlarından kopartılmış fantastik kurgular bu merkezlerin sembollerine dönüştü. Mimarlar ise tüm
yaratıcılıklarını kullanarak bu fantazmanın tadını çıkarmaya, bu kompleksleri tasarlarken olabildiğince akla gelmez işlev eşleşmeleri yapmaya yönlendi. Bu anlamda oluşturulan projeler, kendi içlerinde adalaşarak sosyal sınıf sorunlarını körükledi. Kentsel
parçalanmalara -fragmantasyon- ve toplumsal kopuşlara -segregasyon- neden oldu.
Söz konusu projenin en önemli hedeflerinden biri, tasarımın yukarıda sözü edilen sosyal ayrışmaları ve sorunları yaratmayacak bir yönelimle ele alınması oldu. Bu bağlamda oluşturulan çift kollu alışveriş alanı, bilindik merkezlerin kente kapalı kurgusunun
tam tersine, hem Ankara yolu yönünden hem de deniz tarafından düzayak olarak rahatça ulaşılabilen doğrusal, açık bir sistemle biçimlendirildi. Yüksek katlı konut ve ofis bloklarının alışveriş ve yaşam merkezi sisteminden koparak ayaklar üzerinde
konumlanmaları da önemli bir tasarım kararı olarak devreye girdi. Bu karara ilave olarak söz konusu yapıların yüzölçümlerinin belirli bir seviyede tutulması, hem kamusal kullanımlar için daha geniş platformların oluşabilmesini hem de yapıdaki
kamusal alanlarla özelleşmiş bölgelerin birbirlerini rahatsız etmeden varolabilmelerini sağladı. Yapıların iç yaşantısına önemli ölçüde katkı sağlayacak olan geniş terasların ve teraslarda kullanılan rüzgâr ve güneş kırıcıların farklılaşması ile oluşan kristalize geçirgenliğin, projenin özgünlüğüne katkı koyması; iki yüksek yapı arasındaki yükseklik farkının ise kentsel ölçekte olumlu bir algı oranı yaratması öngörüldü.
